جمال الدين محمد الخوانساري

61

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

بسا آرزوئى كه بوده باشد زير مرگى ، يعنى موقوف باشد حصول آن بر مرگ كسى . وغرض أزين بيان واقع است بعبارت لطيفى ، يا اشاره بمذّمت دنيا وخست آن واين كه بسيار باشد كه حصول آرزوى كسى در آن موقوف باشد بر مرگ ديگرى ، يا اشاره ببعضى اسرار تقدير مرگ واين كه اگر آن نمىبود بسيارى مردم بآروزهاى خود نمىرسيدند . وممكن است كه مراد اين باشد كه بسا آرزوئى كه حاصل نشود تا وقت مرگ ، وآدمي در تعب انتظار حصول آن باشد تا وقتي كه بمرگ فارغ شود از آن ، وغرض منع از بسيار داشتن آرزوها باشد . وممكن است كه « تحت » بتاى دو نقطهء بالا در اوّل نباشد بلكه « بحت » بباى يك نقطهء زير باشد ومعنى اين باشد كه : بسا آرزوئى كه بوده باشد محض مرگ يعنى سبب مرگ گردد وثمرهء بغير از آن نداشته باشد ، يا اين كه سبب هلاكت أخروي گردد ونتيجهء بغير از آن نداشته باشد . وممكن است كه « تحثّ » فعل مضارع خوانده شود از « حثّ » بثاى سه نقطه بمعنى برانگيختن وترجمه اين باشد كه : بسا آرزوئى كه برانگيزد مرگى را ، يعنى طلب آن يا حصول آن سبب مرگ گردد ، واللّه تعالى يعلم . 5295 ربّ عمل أفسدته النّية . بسا عملي كه فاسد كرده باشد آنرا نيت ، مثل كارهاى خير كه نيت در آن خالص نباشد از براي حق تعالى ، پس كسى كه خواهد كه عمل أو فاسد نشود بايد نيت را خالص گرداند . 5296 ربّ اجل تحت امل . بسا اجلى كه بوده باشد زير اميدى ، يعنى بايد كه بعد از حصول اميدى در رسد ، وغرض اينست كه بحصول اميدى پر مسرور وفرحناك نبايد شد گاه باشد كه اميدى باشد كه مرگ از عقب داشته باشد .